Sint-Anne, 10 augustus 2021    

Oprúmme

Gerard de Jong

"Het voelt toch gek, om met zo'n gierige blik door het pand te gaan", saai Janna, de fryndin fan myn broer Johan. De drukkerij mot per 1 septimber leeg weze, en tegaar met hur waren wij d'r lessen om te sien wat wij metnimme souwen. Johan probeerde fooral praktys te kiken, saai-y. Hij keek na dingen die't bij him th˙s 'n plak krije kon. Hij is met twee stoelen, 'n ladekassy foor pepieren en 'n opsy op 'n prachtig oud drukkersmeubel ('n 'steen') na huus gaan.

Gerard de Jong

'n BedriifspÔnd leeghale omdat 't bedriif stopt is niet heel Ôns as 't huus fan 'n fersturven femilylid ˙tr˙mme. 't Is ok gyn kataai: je plokke 'n generasys lang sorgfuldig bijnander skarrelde infintaris ˙tnander. 'n Kureerde kolleksy der't de nadruk op gebr˙ksgemak lait, maar elk foorwerp esthetise en emosjonele weerde het. Fan nietmesine ant bero, fan tiidskrifte-rekkys ant de 'steen' die't ˘ns overpake in de jaren dartig nag kocht het, fan boeken tot ark dat nooit meer br˙kt wort maar hier th˙s hoortů 't FÔlt in losse objekten ˙tnander. Ontleed de fersameling in ˘fsonderlike partsys en dierbere objekten, betrou-

bere apperaten en sn˙sterijen ferworre tot ontsielde gebr˙ksfoorwerpen. Wat foor mij pake's kefetopener waar ("och ja, syn kefet-opener, ik sien 'm nag al die brieven openmaken'') is in 'n kringloopwinkel gewoan 'n izeren kefetopener der't ik an foorbij lope sou. De weerde foor mij is dat ˘ns pake 'm br˙kt het. Fooruit, met na huus.

Je kinne alleen niet alles met na huus nimme. Dernaast ferlieze 'n prot fan die objekten hur glÔns at se ˙t hur geheel wegraakt binne. Foor een met de naiging om eerder wat te bewaren as fort te gooien hew ik, dink ik, 'n keurige hoefeulhyd failig steld. Fansels: foto's, pepieren en geskriften, 'n meubel of twee, de kefetopener, dat werk. Ik nim dingen met na huus der't ik 't bestaan niet eens fan wist, omdat se krekt bij 't opr˙mmen boven water kommen binne, maar die't ik misse sou nou't ik dat al weet.

De weerde foor mij is
dat ˘ns pake 'm br˙kt het

Wij geve betekenis en siel an objekten. Foor 'dooie dingen' kinne se 'n ferrekt groate macht op ˘ns ˙toefene. Maar soms motte je flink weze, de bÔnd deursnije, de siel d'r ˙t gaan late. Pake's stikkene tafelansteker (,,hij doet 't niet meer, maar toch!") lait in 't asfat. Stikkene dingen gyn baas.

Bron: Leeuwarder Courant, kollum Gerard de Jong