Luwt, 5 septimber 2023    

Amerika is dat wat stinkt maar der't je dos an rúkken blive

Gerard de Jong, columnist. FOTO NIELS WESTRA

Doe't ik 5, 6 jaar waar froeg juf Hanneke - op kleuterskoal 't Koetshuis in St.-Anne, 'n failige haven - wat wij later worre wouwen.

Gerard de Jong

Amerika het mij nooit ansproken maar altyd fassineerd. Ik hew inhalig de kulturele fruchten fan dat lnd plokt, de skrivers, dichters, musisy. Toegelyk is t n post-apokaliptise woestenij, foorspelt t de gekte dert wij over fijf jaar ok met te krijen hewwe. t Is de wond dert je fblive motte maar dos an skrbe. Amerika is dat wat stinkt maar dert je dos an rkken blive.

Ik had met myn broer J. fpraat, filosofy-professor. Hij waar krekt werom fan drie maanden Amerika: anderhalve maand werke an n universiteit in Portland, anderhalve maand feknsy fiere. t Had him sichtber goed deen. De glnstering in de ogen, diet foor fertrek tdoofd waar, waar werom. Hij roemde de gastfrijens, hoet hij opfongen worde deur n stel filosofydosinten. Se lieten him geworre doet hij n week syn slaaptekort anfulde en de drokte en sores fan ths fan him f badderde en t putsy inlope liet.

Soan polityk potsy skaak kinne je an Puigdemont wel overlate. Hij wou alleen prate at Spanje de EU fraagt om t Katalaans, Baskys en Galisys offisjeel as taal te erkinnen. De EU erkint op dut stoit 24 talen. Sanchez sit klim en het flopene week daadwerklik n offisjeel fersoek in Brussel indiend om de drie ndere talen fan Spanje erkind te krijen.

Syn buurman bleek n ouwe Beat-dichter te wezen, diet sestig jaar leden met de groaten t t sjnre - Kerouac, Corso, noem maar op - syn dromen waarmaakte en teleurstellings fan de floer opfoog en dr lilke, manise, passyfolle gedichten fan boetseerde. In de wildernis stonnen J. en syn fryndin oog in oog met beren. Maar se stroffelden ok hest over de feule fentanylferslaafden, diet met tintsys en bordpepier de diken beweunden, as waar t n fluchtelingekamp.

Ik hew inhalig de kulturele fruchten fan dat lnd plokt,
de skrivers, dichters, musisy

Amerika is - om met de fersturven Hugo Camps te praten - syn aigen skisofreny. Tussen de ttersten deur motte je je aigen pd fine. t Deen mij goed te sien dat t J. goed deen had, al weet ik niet at ik ooit de oversteek wage sil.

Godsijdank bin ik niet President Reagan worren.

Bron: Leeuwarder Courant, kollum Gerard de Jong