Oudebildtzijl, 26 september 2012

Hopen op een Bildtse revolutie

TIM FIERANT


De vier 'tegengeluiden' op de pyp in Oudebildtzijl, van links naar rechts Jan de Vries, Sjouke Feenstra, Harmen Teunissen en Leendert Ferwerda. FOTO CATRINUS VAN DER VEEN (gescand)Bilkerts. Ze verdedigen hun eigen taal en cultuur te vuur en te zwaard. Dus nu het Bildt per 2015 door een Noord-Friese supergemeente opgeslokt lijkt te gaan worden, zou je denken dat ze zich massaal roeren. Niets van dat alles.

De Bilkerts die openlijk tegen herindeling protesteren zijn op een hand te tellen. Jan de Vries en Sjouke Feenstra, samen muziekduo 'The Feetwarmers', schreven een protestlied en begonnen de website redhetbildt.nl. Leendert Ferwerda, fractievoorzitter van partij Frije Bilkerts, valt burgemeester en wethouders regelmatig aan op de volgens hem makke houding waarmee de provincie wordt gevolgd. En Nieuwebildtdijker Harmen Teunissen plaatste afgelopen zomer een gitzwarte advertentie op de voorpagina van de Bildtse Post. 'Nee tegen herindeling' luidde de boodschap.

Protesten tegen herindeling:
op het Bildt moet je ze met
een zaklamp zoeken.

Aan de keukentafel bij Jan de Vries in Oudebildtzijl zitten de vier bij elkaar. Fel tegen de herindeling, teleurgesteld over de bijval die hun acties van de Bilkerts kregen. "Wy hewwe 'n groate achterban", benadrukt Ferwerda. In zijn strijd tegen herindeling is dat, hoe pijnlijk ook, niet te merken.

Nu de revolutie uitblijft, willen de vier op zijn minst een referendum. Op dit moment onderzoeken de beoogde fusiepartners (naast het Bildt Menameradiel, Leeuwarderadeel, Franekeradeel en Harlingen) nader uit welke kosten herindeling met zich meebrengt en wat voor iedere gemeente de 'kroonjuwelen' zijn die in een nieuwe, grote gemeente gekoesterd moeten worden. Voor de Bilkerts zijn dat met name de eigen taal, het Bildts, en de cultuur.

Tot nu toe tekenden 196 mensen de petitie op Redhetbildt.nl. De Vries: "Wy dochten dat d'r deur dy site wel 'n soart beweging komme sou. De minsen binne niet interesseerd. De respons flt ns dik teugen."

Teunissen herkent dat wel. Weken lang zocht hij, nota bene een geboren wâldpyk, in de Bildtse Post naar berichten over een volksoproer. "Of in referendum of sa. Mar neat fan dat alles, no?" En dus plaatste hij zelf maar een advertentie in de krant. Op de voorpagina. "Net goedkeap, 119. Mar der moat wat gebeure. Oars wurdt it Bilt it fuottenein fan de nije gemeente. In ferpauperd gebietsje."

Teunissen kreeg "wat skouderklopkes", meer niet. Ferwerda: "Men fynt ns aksys wel simpatyk, de minsen fine 't goed dat wy 't doen, maar meer niet." Hij snapt wel waar het door komt. "'t Is niet ddlik foor de minsen. At je straat ferandert, of je dorp, dan spreekt dat tot de ferbeelding. Maar de gemeente?"

"It flt my f fan de Bilkerts,
dat it sa stil bliuwt."

De Vries: "'t Is krisis. Iedereen dinkt an syn baan, syn hypteek. Minsen sitte in de mangel, se hewwe genog an hur sels. Weinig reacties of niet, de mannen zijn onverminderd fel in hun protest. Herindelen wordt het Bildt fataal, daarover zijn ze het eens. De Vries: "Dan wort 't hier gewoan 'n wingebied. Trekke se sout en irpels t de grnd en kike feerder niet na ns om." Feenstra: "Kyk naar Sint Anne. Dr kin je nou op saterdegs 'n kanon fskiete. En in Stiens kin je je auto niet kwyt. Dy slag hewwe wy gewoan ferloren. Dat wort alleen maar erger in 'n groate gemeente."

Teunissen had vooral meer verwacht van het gemeentebestuur. "Sy ferkwnselje s gemeente. Se rpen dat der lekker in protte Bilkerts yn de nije rie moatte. Mar dan stride jo net foar it Bilt, mar foar jo eigen baan." Hij wil op zijn minst een referendum. "Hoe tinkt de befolking? Dat witte wy no net," Jaloers blikt hij naar het oosten, naar Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen. Die hoeven niet te fuseren van de provincie. En in Groningen hoor je helemaal nooit iets over herindeling, zegt hij.

Herindelen wordt het Bildt fataal

Ook Ferwerda ziet graag een referendum. Maar dan moeten de Bilkerts eerst alle feiten goed op een rijtje hebben. Vooral de kosten. "It kellezy het nag nooit goed tlaid wrom se koazen hewwe foor herindeling. Wrom dat soa norig mot."

De hoop op een volksoproer heeft Teunissen nog niet verloren. "It kin wâze dat se noch wekker wurde." Mocht het tot een referendum komen, dan denkt Ferwerda dat zeker 80 procent van de Bilkerts tegen herindeling stemt. "Dr mot dan dos naar lsterd worre. De provinsy kin dan dos niet sgge: leuk probeerd?"

Bron: Leeuwarder Courant